Oktoobar 26, 2009

Waayadan danbe waxaa soo cusboonaadey nooc cusub oo ah ka ganacsiga dadka gaar ahaan somalida Ogadeeniya kaas oo waji cusub leh. Taariikh-da dadka madow ayaa waxaa ka mid ah ka ganac-sigii dadka madow taas oo dadka ka ganacsan jirey ay ahaayeen caddaan reer Yurub ah oo aan ehelnimo iyo diin isku xidhaa jirin balse maanta meelo badan oo Somaliya ka mid ah gaar ahaan Maamul ku sheega PuntLand waxaa badeeco qaali ah u noqdey in shacabka Somalida Ogaden oo gumeysiga ay is hayaan loo gacan galiyo.

Waxaa wax Islam-nimada iyo Somalinimada iyo darisnimada intaba ka baxsan ah in qof aad sheegeyso inaad wada dhalateen haddana cadowgii uu ka soo cararey aad dib ugu gacan galiso oo ah arrimaha uu maamulka PuntLand maalmahan dhaqanka ka dhigtey taasoo ka soo horjeeda qawaaniinta xuquqal insaanka ee ku xusan Dastuurka Qaramada Midoobey. Meesha waxgaradkii, culamaa’udiinkii iyo Isamadii ay noqdeen mid ka aamusey iyo mid u hanbalyeynaya.

Dhacdooyinkan soo noqnoqdey ee Maamulka PuntLand ku kacayo ma aha mid been abuur ah balse waa mid caddeymaheeda iyo markhaatigeeda leh oy inta badan qirteen, waxaana ugu danbeeyey shanta wiil ee reer Ogadeniya ah ee wayaanuhu xabsiyada Boosaasoo ku qaawiyey sawiradana kaga qaatey sidii Abu-qareybkii ciraaq, madaxoodiina gacanta wayaanaha lagu wareejiyey. Waxaa ka horeeyey labadii wiil ee suuqa Gaalkacyo badhtankiisa lagu ugaadhsaday ee midna meyd ahaan isagoo gawracan looga tagey midkii kalena aan laheynin meydkiisii si eheladiisii si wanaagsan ay ugu aasato. Waxaa ka horeeyey Wiilki suuqa Boosaaso lagu toogtay, ka dibna dad boqol kor u dhaafaya oo qaxooti ah loo xidhxidhay si arinta qiiq loogu qariyo. Waxaa ka horeeyey tii Garoowe ee Dhiirre Caafi iyo Cabdi-nur Sooyaan wayaanaha gacanta loogu galiyey. Waxaa jira dhacdooyin waxyeelooyin oo aan halkan lagu soo koobi karin oo waxyeelo dad badan loo gaystay.

Dhacdooyinkaas oo dhan intii Maamulka PuntLand ee uu ugu dambeeyo maamulka Cabdiraxmaan Faroole ay kula kacayeen shacabka Soomaalida Ogadeeniya wuu ka sii jeedey isaga oo dulqaad doorbidey tixgalinayeyna ehelinimada, darisnimada, Islam-nimada iyo Soomalinimada balse waxaa cadaatey iney u fasirteen dulqaadkii shacabka reer Ogadeeniya dad aan dareen laheyn kana danqan heynin xumaanta loo geysanayo. Arrintani waxay keentey in Cabdiraxmaan Faroole si badheedh ah ugu dhawaaqo in shacabka Soomaalida Ogadeeniya aysan aheyn Soomali isaguna uu yahey ruuxa qeexaya yaa Soomaali ah yaanse ahayn. Balse waxaan leenahey haddaan nahey waxgaradkii iyo cuqaashii S. Ogadenya ee Waqooyiga Amerika Go’aanka uu qaatay Maamulka PL ee Cabdiraxmaan Faroole oo ah cadaawada aan geedna loogu soo gaban lidigana ku ah shacabka Soomaalida Ogaadeeniya, Colaaddaas uu qaatey Cabdiraxmaan Faroole iyo maamulkiisa ayaa innoo wada go’aan ah.

Cid aan dhul laheyn Soomaali ma jirto Cid aan dhulkeeda la dhex dageyneyna majirto beesha Absamana waa tan markii aan Soomaali nahey ugu dhul balaadhan ha noqoto Soomaaliya, hanoqoto Waqooyiga Bari ee Kenya iyo Ogaadeeniya intabana bulsho u nasab sheegta qoyska Cabdiraxmaan Faroole waa laga helayaa. Hadaba, dhibaatada ka timaada ficilada xumaanta iyo naca xambaarsan waxaa dhabarka u ridan doona Maamulka PuntLand ee uu madaxda ka yahay Cabdiraxmaan Faroole.

Gebagebadi, waxaan ugu baaqeynaa Bulshada Soomaalida Ogaadeenya:

Ee degan ama ganacsi ku leh Degaanada qabiilka Majeerteen iney si dhekhso ah uga xero gedistaan degaanka Majerteen.

Iney hantidoodana uga daldashaan meelo kale, xataa haddii ay dantu ku qasabto iney ku noqdaan dalkoodii iyo gumeysigii ay ka soo carareen markii.

Qoraalkan waxaa soo saarey Ugaasyada, Suldaamada iyo Caaqillada Beesha Absame ee Waqooyiga Amerika.

Ugas Muxumed Cunshur

Ugas Muuse Sheikh Maxamed

Caqil Yusuf Gamadiid Shuriye

Caqil Xuseen Cabdiraxman Axmed

Caqil Xasan Qaloonbi Cisman

Suldan Xasan Tukri Xuseen

Caqil Maxamed Cumar Aden

Caqil Cabdiqani Sheikh Axmed

Caqil Axmednur Maxamed Xiirey

Caqil Maxamed Axmed Cabdulle

Caqil Ibrahim Sheikh Maxamed

Xaji Cabdullahi Xasan Khaliif

Dr. Cabdirisaq Maxamed Faliidh

Caqil Yusuf Dhammow

Caqil Cadullahi Wiil Yare

Caqil Cabdikarim Muxumed Xaji

Eng. Axmed Ugas Maxamed Ugas Cabdi

Eng. Cabdulahi Ugas Muxumed Qani

Caqil Cali Yarow Farax

Mudane Cabdi Cadood Geelle

Mudane Cabdi Xasan Axmed

Caqil Maxamed A. Cabdi

Caqil Garaad Maax Maxamed

Mudane Cumar Maxamed Aden

Ugas Cali Cabdi Yusuf

Mudane Cabdi Adan Cabdi

Dr. Cabdinasir Maxamed

Mudane Cabdinasir Hirsi Axmed

Caqil Xasan Cabdi Hudle

Ugas Nur Ugas Cali Abshir

Mudane Yusuf Axmed

Mudane Axmed Iiman Cabdiraxman

Mudane Ismaciil Cabdullahi Barkhadle

Caqil Farax Hudle

Caqil Maxamed Xashi Dhere (Gacamey)

Mudane Cabdulahi Gurey

Caqil Axmed Ismaciil Maxamed

Mudane Axmed Cabdi Hudle

Mudane Dahir Axmed Cabdi

Caqil Maxamed Axmed dahir

Dr. Cabdi-casis Ugas Maxamed